Historia tańca brzucha 

 

Taniec brzucha narodził się na Bliskim Wschodzie oraz w krajach arabskich północnej Afryki. Nie znamy dokładnie jego genezy, przypuszcza się, że swe prapoczątki wziął z rytuałów poświęconych płodności, związanych z jednej strony z religią, a z drugiej - z ezoteryzmem. Płodność wiązała się też z kultem Nilu, którego wody żywiły cały rejon. Nie ma jednak wystarczających źródeł potwierdzających te przypuszczenia.

Inne teorie mówią, że taniec orientalny wywodzi się ze świątyń bogini Izis, gdzie tańczony był przez kapłanki lub, że był zwyczajnym elementem tradycyjnym w różnych regionach, lub, że jest kontynuacją tańców starożytnego Egiptu (hipoteza ta często jest odrzucana).  

Niektórzy też twierdzą, że to populacje cygańskie i inne im pokrewne, o pochodzeniu hinduskim, zaimplantowały taniec brzucha na terenach Lewantu. Najbardziej prawdopodobna wydaje się być teoria mówiąca o fuzji tańców cygańskich z tradycyjnym Raks Sharqi tańczonym na Bliskim Wschodzie.

Pierwsze wiarygodne świadectwa o tańcu orientalnym pochodzą z malowideł i miniatur powstałych po 650 roku n.e.  Przez Europejczyków taniec ten został odkryty w maju 1798 roku dzięki wojskom Napoleona Bonapartego, którego żołnierze mogli podziwiać lokalny taniec  (raqs beledi) w wykonaniu tancerek. Dzieliły się one na dwa typy: Awalim - czyli kobiety poetki grające na rozmaitych instrumentach, kompozytorki i pieśniarki  oraz Ghawazee - tancerki ludowe, Cyganki o pochodzeniu hinduskim, które zabawiały żołnierzy.

XIX wiek przyniósł Raks Sharqi ogromną popularność poza granicami świata arabskiego. Stało się to dzięki XVIII i XIX-wiecznym orientalistom, którzy byli zafascynowani życiem w haremie i przedstawiali je na obrazach.  Z drugiej strony, podczas francuskiej okupacji niektóre Egipcjanki (były to przede wszystkim Awalim) uciekały z kraju, by zarabiać tańcem w Europie i Stanach. Tancerki zaczęły też występować na Światowych Wystawach, prezentując arabską kulturę szerszej publiczności. Dzięki temu coraz więcej kobiet zaczęło tańczyć taniec brzucha - najsłynniejszym przykładem jest chyba Mata Hari. W 1852 roku powstała
w Egipcie pierwsza szkoła tańca, gdzie uczono tańczyć dziesięcioletnie dziewczynki. To właśnie z Egiptu pochodzą największe legendy tańca brzucha, które na zawsze zmieniły jego kształt - Samia Gamal (jako pierwsza zatańczyła z woalem, a także w butach na wysokich obcasach), Tahia Carioca czy Nagwa Fouad.

Rozwój kinematografii jeszcze bardziej spopularyzował taniec arabski - z jednej strony kręcone były filmy egipskie, w których występowały tancerki, z drugiej - Hollywood wpływał na wyobrażenia ludzi o krajach Orientu. To właśnie produkcje hollywoodzkie (oraz romantyczne obrazy) zmodyfikowały strój tancerki na taki, jaki znany jest teraz.

Nazwa

Taniec orientalny nosi wiele nazw: Raqs Sharqi (dosłownie: taniec wschodni), taniec brzucha, taniec arabski, beledi (w Kanadzie). Wiele tancerek oburza się na najbardziej popularne określenie, czyli taniec brzucha, argumentując, że w tańcu tym nie używa się tylko brzucha, a całego ciała i nazwa ta jest mocno pejoratywna. Jednak określenie to funkcjonuje w wielu językach (belly dance, la danse du ventre, la danza del vientre, Bauchtanz). Niektórzy twierdzą, że belly dance to właśnie zniekształcone beledi. Nie jest to jednak możliwe ani z językoznawczego, ani z historycznego punktu widzenia. Taniec arabski został odkryty przez Francuzów i to oni jako pierwsi użyli określenia la danse du ventre, które później - jako kalka - przeszło do reszty języków.

Określenie "taniec orientalny" funkcjonuje głównie w krajach obszaru romańskiego i w Niemczech, jednak bywa również krytykowane za zbyt małą precyzję - Orient to nie tylko kraje arabskie.

Charakterystyka tańca brzucha

 

Taniec arabski nie jest tańcem skodyfikowanym, dlatego też pomiędzy poszczególnymi regionami występują różnice. Generalnie rzecz biorąc, opiera się on na ruchach całego ciała. Ruchy te mogą być powolne i falujące (praca dłoni, ósemki, koła), szybkie (dropy, akcenty) oraz drżące (shimmy). Cechą charakterystyczną jest izolacja - polega ona na umiejętności oddzielenia od siebie poszczególnych partii ciała tak, aby ruszała się tylko jedna, bądź każda ruszała się w inny sposób (np. miękkie i powolne ruchy dłoni, nieco szybsze koła biustem, shimmy bioder). W Egipicie często wykorzystuje się elementy tańca klasycznego, podobnie w Rosji, choć styl turniejowy jest o wiele bardziej dynamiczny i mniej subtelny. Odmiana libańska i amerykańska często używa elementów tańca na ziemi. Amerykanie wplatają także do tańca brzucha figury z jazzu. Różnic jest o wiele więcej, jednak baza  jest wszędzie taka sama.

 

Strój do tańca brzucha

Strój do tańca składa się przeważnie z bogato zdobionych cekinami i koralikami stanika i pasa oraz ze spódnicy lub haremek. W niektórych odmianach folklorystycznych nosi się np. galabije, czyli rodzaj długiego okrycia lub też inne stroje charakterystyczne dla poszczególnych typów tańca.

Taniec orientalny jest zróżnicowany - z jednej strony mamy klasykę, z drugiej - folklor. Tancerka może zatańczyć zarówno radosne i zalotne shaaby, efektowne drum solo, jak i liryczne beledi. Do tańca często wykorzystywane są rekwizyty: woale, saggaty, skrzydła Izydy, wachlarze, szable, lampiony itd.

ATS i tribal fusion

American Tribal Style (ATS) został stworzony w latach 70-tych przez grupę FatChanceBellyDance, której kierownikiem jest Carolena Nericcio. Jest to taniec bazujący na elementach zaczerpniętych z tańca brzucha połączonych z figurami z flamenco, tańców indyskich i afrykańskich. Fuzje takie jako pierwsza stworzyła Jamila Salimpour.

ATS opiera się na zbiorowej improwizacji. Liczba ruchów jest ograniczona, każdy ruch dokładnie opisany. Lider daje grupie znaki, jaka będzie następna figura. ATS jest tańcem plemiennym, pełnym dumy i godności. Od tradycyjnego tańca brzucha odróżnia go nie tylko inny repertuar ruchów, ale także interpretacja oraz stroje - są one przeważnie bardzo kolorowe, o szerokich spódnicach, z frędzlami i etniczną biżuterią.

Tribal fusion to taniec powstały w latach 90-tych na bazie ATS – tancerki wykorzystują ruchy ATS, ale także elementy innych tańców (hip-hop, elektro, cabaret belly dance itd.), by stworzyć własny i niepowtarzalny styl. Wydźwięk fuzji jest inny niż ATS. Taniec ten przeważnie jest mroczny, tajemniczy, choć bywają też fuzje żywe i energiczne. Najsłynniejszą grupą TF jest the Indigo, w którym tańczą i tańczyły takie sławy jak Mardi Love czy Rachel Brice - te dwie tancerki mają ogromny wpływ na charakter i zmiany w tribal fusion.

 

 

 

autor opracowania: Katia

http://fr.wikipedia.org/wiki/Danse_orientale
http://es.wikipedia.org/wiki/Danza_del_vientre
http://pt.wikipedia.org/wiki/Dan%C3%A7a_do_ventre
http://sarabi.es/libro/libro_conte.html
http://danseorientale.free.fr/francais/danse.htm
http://www.hafidachader.com/danseorient.htm
http://www.belly-dance.pl
http://en.wikipedia.org/wiki/American_Tribal_Style_Belly_Dance